Tag Archives: dossier

Latinoamerikako aldaketaren gobernuak bidegurutzean

Dagoeneko, 16 urte igaro dira Hugo Chavezek hauteskundeak lehenengo aldiz irabazi zituenetik. Gertaera garrantzitsu honek izen ezberdinak (posliberala edo progresista) jaso dituen ziklo politiko berri bat zabaldu zuen. Hala, eskualdemailan, heterogeneotasuna oinarri hartuta, doitze-eredu neoliberalaren kontra neurri ezberdinetan agertzen den blokea eratu da. Era berean, hauteskunde-politikari dagokionez, gertaera hura doitze-eredu horren kontrako gizarte mugimenduen katalizatzailea izan da bakoitzari dagokion herrialdean.

Transnazionalei boterea, izaera eta jakintza kentzeko alternatibak

XVII. mendean, lehenengo merkataritza-konpainiak jaiotzen ikusi zituzten pertsonak, XIX. mendean Manchesterren lehenengo ehungintza-fabrikak sortzen ikusi zituztenak; eta XX. mendeko lehenengo 60 urteetan enpresa fordista handiak eta AEBko lehenengo enpresa-konglomeratu handiak ezagutu zituzten horiek harritu egingo lirateke enpresa transnazionalek gaur egun lortutako boterearen aurrean. Are gehiago, Karl Marx bera (kapitalaren zentralizazio eta kontzentrazio dinamikak ondo ezagutu bazituen ere) aho zabalik geratuko litzateke enpresa handien dimentsio orokorra eta hauek gure bizitzetan eta mundu globalizatu honetan bizi garen herriongan duten eragina ikusiko balu.

De las opresiones a las emancipaciones: Mujeres indígenas en defensa del territorio cuerpo-tierra

Para las mujeres indígenas, vivir en territorios en los que el estado no ha resuelto los efectos de la guerra, que son lugares empobrecidos y que están lejos de los Acuerdos de Paz, se vuelve un panorama sombrío. Pero también hay que decir que a lo largo de la historia las mujeres indígenas se han rebelado contra las opresiones del despojo y del saqueo y las formas de violencia contra sus cuerpos. Son numerosos los testimonios de resistencia: desde las abuelas y bisabuelas contra las formas de dominación colonial; hasta las contemporáneas, que colocan su cuerpo en la línea frontal del ataque para defender la vida.

Errepresioetatik burujabetzetara: Emakume indigenak gorputz-lur lurraldearen defentsan

Emakume indigenentzat estatuak gerraren efektuak konpondu ez dituen lurraldeetan bizitzea aukera iluna da. Hauek, pobretutako lekuak dira, bake akordietatik urrun daudenak. Hala ere, historian zehar, emakume indigenak arpilatze eta zapalketaren eta euren gorputzen kontrako indarkeriaren aurrean matxinatu izan dira. Erresistentzia istorio ugari dago: aurrena, amama eta birramamena koloniaren zapalketaren aurka; egun, ordea, emakumeek euren gorputza frontean kokatzen dute bizitzaren defentsan.